Crohn Hastalığı

0
347
Sindirim kanalının iltihaplanma ve ülserler ile karakterize kronik bir hastalığıdır. Ağızdan anüse kadar bağırsağın herhangi bir yerini tutabilse de en sık ince bağırsağın son bölümü ve kalın bağırsakta hastalığa neden olmaktadır. Uzun süreli, müzmin ancak tedavisi mümkün bir hastalıktır. Hastalık yüksek sosyoekonomik gruplarda ve kentsel bölgelerde yaşayanlarda daha sık görülür. Anne babadan çocuğa direk geçiş olmamakla beraber inflamatuar (iltihabi) bağırsak hastalığı (crohn hastalığı ve ülseratif kolit) olanların akrabalarında bu hastalıklardan birinin görülebilme sıklığı %5-%20 arasında değişmektedir.
Crohn hastalığının nedenleri bugün için hala bilinmemektedir. Genetik olarak hastalığa yatkın bireylerde bilinmeyen çevresel veya mikrobik bir faktörün gastrointestinal (mide-bağırsak) kanalda anormal bir iltihabi yanıtı tetiklediği düşünülmektedir. Sigara içmenin, romatizmal ilaç ve aspirin kullanımının, hormonal değişikliklerin ve enfeksiyonların Crohn hastalığının alevlenmesine neden oldukları bilinmektedir.
Belirtiler:
Crohn hastalığında genelde karın bölgesinde ağrı ve ishal görülür. Tutulan bölgeye göre değişik belirtiler ortaya çıkmakla beraber kusma, kabızlık, kilo kaybı, yorgunluk, karında şişlik görülebilir. Karın bölgesinde iltihap olursa hastada ateş yükselmesi olabilir. Kalınlaşma olduğundan bağırsak tıkanıklığı meydana gelebilir. Kalın bağırsak etkilendiğinde dışkıda kan görülebilir. Anüs bölgesi etkilendiğinde çatlak ya da iltihap akan delikler ortaya çıkabilir.
Bu hastalıkta diğer bazı organlar da etkilenebilir. Ciltte ağrı yapan kırmızı renkli şişlikler, gözde iltihaplanma, ağızda aft tarzı beyaz renkte yaralar ve eklem ağrıları oluşabilir. Crohn hastalarında eklem ağrılarıyla beraber diz şişmiş olabilir. Hastalığın aktif olduğu dönemde halsizlik ve iş gücünde düşme de ortaya çıkar.
Tedavi:
Crohn hastalığının hafif olduğu ya da sadece ishal görüldüğü dönemde tedaviye gerek yoktur. Sadece ishali önlemeye yönelikilaç verilebilir. Daha ileri dönemlerde, özellikle hastalığın aktif olduğu dönemlerde kortikosteroid türü ilaçlar ve sulfasalazine verilir.
Kortikosteroidler daha çok hastalığın aktif dönemlerinde kullanılır. İnce ve kalın bağırsağın tutulduğu durumlarda etkilidirler. Anüs bölgesindeki çatlak ya da iltihap akan delikler için metronidazol etkilidir. Sürekli kullanım gerektiren bir ilaçtır. Fakat bütün bu ilaçlar hastalığı tedavi etmez. Sadece ortaya çıkan belirtileri azaltır ya da yok eder.
Beslenme bu hastalıkta önemli bir yer tutmaktadır. İnce bağırsağın etkilendiği durumlarda emilim azaldığı için mineral ya da vitamin takviyesi yapılabilir. Özellikle B12 vitamini ve sofra tuzu eksikliği ile karşılaşılabilir. Doktorun tavsiye ettiği diyetle bu durum düzeltilebilir. Herkes için aynı diyet uygulanmaz. Hastalığın şiddetli olduğu dönemlerde hastanın damardan beslenmesi gerekebilir. Çünkü bağırsaklar etkilendiğinden bunların dinlenmesi gerekmektedir.
Crohn hastalarının çoğu ameliyata ihtiyaç duymaktadırlar. Yapılan ameliyatla belirtiler hafifletilebilir. Fakat ameliyat hastalığı düzeltmez ve hastalık tekrarlayabilir. Ameliyatlar genelde oluşan iltihap, tıkanma, delinme gibi problemleri ortadan kaldırmaya yöneliktir.