Sultan II. Mahmud‘un ikinci kadını ve Sultan Abdülmecid‘in annesidir. Hayatıyla ilgili bilgiler çok azdır. Doğum yeri ve tarihi tam olarak bilinmemektedir. Küçük yaşta esirciler tarafından saraya cariye olarak getirilen bir Gürcü kızı olarak bilinmektedir. Sarayda terbiye edilip yetiştirildikten sonra Sultan II. Mahmud’la evlendi. Daha sonra Osmanlı tahtına geçecek olan Şehzade Abdülmecid’i dünyaya getirdi. Böylece ”ikinci kadın” lığa yükseltildi (Nisan 1823).

Sultan Mahmud’un ölümünden sonra on altı yaşında bulunan oğlu Abdülmecid tahta çıkınca, Bezmialem de ”Valide Sultan” unvanını aldı (Haziran 1839). Sultan Abdülmecid’in çocuk yaşta bulunmasından ötürü devlet işlerindeki tecrübesizliği, Bezmialem Valide Sultan’ın devlet ve hükümet işlerinde önemli görevler üstlenmesine sebep oldu. Bunda da başarılı oldu.

Sultan Abdülmecid’in ülke içi seyahatlerinde saray ve devlet işleriyle ilgilenmeye, devlet ileri gelenlerine emirler vermeye ve ziyafetler düzenlemeye başladı. Ancak yakalandığı hastalık neticesinde 3 Mayıs 1853’te Beşiktaş Sarayı’nda vefat etti. Mezarı İstanbul’da Çemberlitaş’ta Sultan II. Mahmud Türbesi’ndedir.

Bezmialem Valide Sultan, son derece cömert, eli açık, şefkat ve merhametli birisiydi. O, bu özelliğiyle oğlu Sultan Abdülmecid’in israf ve gösteriş tutkusuna karşı bir dereceye kadar engel olmuştu. Devlet işlerine zaman zaman müdahil olmasına rağmen, mevkiini hiçbir zaman olumsuz tarzda kullanmamıştır. Yaşadığı sürece pek çok hayır eserler meydana getirmiştir. Özellikle mahalle mahalle dolaşarak fakir, muhtaç ve kimsesizlere yardım eli uzatarak yetim ve kimsesiz kızları evlendirmesi, borcunu ödeyemeyenlere ve tutuklu bulunanlara maddi yardımlarda bulunması onun ne kadar şefkat ve merhamet sahibi bir insan olduğunun delilleridir.

Bezmialem Valide Sultan ülkenin birçok yerinde tesis ettiği vakıf hayır eserlerinin devamlılıklarını sağlamak ve hizmetlerinin güzel bir şekilde görülmesini temin etmek üzere yeni kurduğu vakıflar aracılığıyla sürekli gelirler bağlamıştır. Ayrıca harap olan veya tamamen ortadan kalkan pek çok hayır eserlerini de onarıp yeniden inşa ettirmiştir.

The post Bezmialem Valide Sultan (1807-6 Kasım 1853) appeared first on Hepgün Ajans - Ansiklopedik Bilgiler I Bilim I Haberler I Hayvansever Kanalları I Hukuk I Film I Kitap I Sağlık I Tarih I Yaşam.

Nakşidil Sultan’ın kökeni ölümünden sonraki yıllarda batı ülkelerinde birçok söylentilere yol açmış, çok sayıda romana konu olmuştur. Bu söylentiler genel olarak Nakşidil Sultan’ın Fransız imparatoru Napolyon Bonapart’ın eşi Josephine’in kuzeni olduğu yolunda yoğunlaşmaktadır. Söylentilere göre Nakşidil Sultan Temmuz veya Ağustos 1768’de Aimee Dubuc de Rivery adıyla Fransa’nın bir kolonisi olan Martinigue adasında zengin bir ailenin kızı olarak doğmuştu.

Sonradan Napolyon Bonapart‘ın eşi olacak olan Josephine, Aimee‘nin kuzeniydi. Aimee, Fransa’ya eğitim için yollanmıştı. Bir gün Fransa’daki okulundan memleketine geri dönerken Mayorka açıklarında seyahat etmekte olduğu gemiye Cezayirli korsanlar saldırarak onu esir aldılar. Daha sonra Aimee, Cezayir’in beyi tarafından padişaha hediye olarak İstanbul’a gönderildi. Haremde Nakşidil Sultan adını aldı.

Günümüzde Martinigue adasını ziyaret eden turistlere, dünyanın iki büyük imparatorluğunun en yüksek düzeyine yükselmiş iki kuzen olan Josephine Bonapart ve Nakşidil Sultan‘ın o adada doğmuş olduğu anlatılmaktadır ve bu söylenti ada için önemli bir ilgi alanı haline gelmiştir.

Christine Isom- Verhaaren’e göre doğruluğu kanıtlanmamış olan bu söylentilerin yayılmasında Fransız ve Osmanlı Devletlerinin de payı vardır. Osmanlı padişahı Abdülaziz‘in 1867 yılında Fransa’ya yaptığı seyahat sırasında III. Napolyon (Napolyon Bonapart’ın eşi Josephine’in torunu) Fransız basınına Abdülaziz Sultan‘la akraba olduklarını söylemiştir. Ancak o dönemde Fransız ve Osmanlı İmparatorluklarının bir ittifak içinde oldukları düşünülürse bu söylentilerin siyasi amaçlı olması oldukça mümkündür.

The post Nakşidil Sultan (1768-22 Ağustos 1817) appeared first on Hepgün Ajans - Ansiklopedik Bilgiler I Bilim I Haberler I Hayvansever Kanalları I Hukuk I Film I Kitap I Sağlık I Tarih I Yaşam.

The post Ayşe Seniyeperver Sultan (1761-11 Aralık 1828) appeared first on Hepgün Ajans - Ansiklopedik Bilgiler I Bilim I Haberler I Hayvansever Kanalları I Hukuk I Film I Kitap I Sağlık I Tarih I Yaşam.

1789 yılında oğlu III. Selim‘in tahta çıkması üzerine Valide Sultan oldu. 1795 yılında İstanbul’un Eyüp semtindeki Mihr-i-Şah Valide Sultan Okulu ve Külliyesi’ni, 1796 yılında Bahçeköy’deki Arabacı Mandırası Deresi üzerindeki Valide Bendi’ni, 1805 yılında Yeniköy’deki Mihr-i-Şah Valide Sultan Çeşmesi’ni yaptırmıştır. Eyüp semtinde inşa ettirdiği imaret ise iki yüz yıldan beri faaliyetlerini sürdürmektedir.

Şair Münib, Mihr-i-Şah Sultan hakkında aşağıdaki dizeleri yazmıştır:

Mihr-i-Şah Kadın o Hürşid-ü Kamer kevkebe kim

Pertev-i şanı kadar gamkede-i alem-i şen

Mehdi-i ulyami edüb refeti temdit-i sürur

Kimsenin tıfl-ı derd ile olmaz şiven

Oğlunun saltanatı sırasında 1805 yılında öldü ve defnedildi. Mihr-i-Şah Valide Sultan ve oğlu Padişah III. Selim’in her ikisi de Mevlevi (Muhammed Celaleddin-i Rumi) Tarikatı mensubuydular.

The post Mihrişah Valide Sultan (1745-16 Ekim 1805) appeared first on Hepgün Ajans - Ansiklopedik Bilgiler I Bilim I Haberler I Hayvansever Kanalları I Hukuk I Film I Kitap I Sağlık I Tarih I Yaşam.

Cenazesi İstanbul’un Fatih ilçesinin Çemberlitaş semtinde bulunan Nuruosmaniye Camii’ndeki Şehsuvar Sultan Türbesine gömüldü.

The post Şahsuvar Sultan (1682-27 Nisan 1756) appeared first on Hepgün Ajans - Ansiklopedik Bilgiler I Bilim I Haberler I Hayvansever Kanalları I Hukuk I Film I Kitap I Sağlık I Tarih I Yaşam.

1739 yılında oğlunun saltanatı sırasında öldü. Cenazesi İstanbul Eminönü’nde Yeni Camii Turhan Hatice Valide Sultan Türbesi’ne gömüldü.

The post Saliha Sultan (1680-1739) appeared first on Hepgün Ajans - Ansiklopedik Bilgiler I Bilim I Haberler I Hayvansever Kanalları I Hukuk I Film I Kitap I Sağlık I Tarih I Yaşam.

Devlet işlerine karışmadı ama II. Mustafa‘nın tahttan indirilip yerine diğer oğlu III. Ahmet‘in geçirilmesinde onayı alındı. Toplam 20 yıl Valide Sultan kaldıktan sonra 1715 yılında oğlu III. Ahmet‘in saltanatı sırasında (Lale Devri’nin başlamasından hemen önce) Edirne’de öldü. Vefatından önce, 1708’de yaptırdığı Üsküdar’daki Yeni Valide Camii’nin yanındaki üstü açık türbesine gömüldü.

The post Emetullah Rabia Gülnuş Sultan (1647-6 Kasım 1715) appeared first on Hepgün Ajans - Ansiklopedik Bilgiler I Bilim I Haberler I Hayvansever Kanalları I Hukuk I Film I Kitap I Sağlık I Tarih I Yaşam.

1687 yılında oğlu II. Süleyman‘ın tahta çıkması üzerine Valide Sultan oldu. Oğlunun dört yıllık saltanatının ilk iki yılı boyunca Valide Sultan kaldı.

Saliha Dila Sultan Hazretleri olarak hitap edilirdi. 1689 yılında oğlundan iki yıl önce öldü. Cenazesi İstanbul Süleymaniye Camii’ne defnedildi.

The post Saliha Dilaşup Sultan (1627- 6 Eylül 1651) appeared first on Hepgün Ajans - Ansiklopedik Bilgiler I Bilim I Haberler I Hayvansever Kanalları I Hukuk I Film I Kitap I Sağlık I Tarih I Yaşam.

Handan Sultan oğlunun çocuk yaşta tahta çıkmış olması bakımından çok güçlü bir konuma sahip olmasına rağmen hiçbir zaman kayınvalidesi Safiye Sultan veya gelini Kösem Sultan kadar güçlü olmadı. Handan Sultan’ın oğlu tahta geçtiğinde Safiye Sultan hala hayattaydı.

Leslie Pierce’e göre Handan Sultan oğlu adına bizzat devleti yönetmesine rağmen ancak 1000 akçe maaş almaktayken, aynı dönemde babaanne Safiye Sultan 3000 akçe maaş alıyordu.

Bu güçsüzlüğün birkaç nedeni vardı;

Handan Sultan’ın eşi olan III. Mehmet hiçbir cariyesini haseki (padişahın gözdesi) düzeyine yükseltmemişti. III. Mehmet’in padişahlığı döneminde hep Safiye Sultan’ın sözü geçmişti. Ayrıca I. Ahmet çocuk yaşta tahta geçmesine rağmen babası gibi annesinin etkisi altında kalmadığını kanıtlamak konusunda çok titizdi. Kuvvetli bir kişiliği vardı. Annesinin sözünü her zaman dinlemezdi.

Handan Sultan oğlunun saltanatı sırasında fazla yaşamadı. İki yıl sonra 1605 yılında genç yaşta öldü. O yüzden de gücünü arttıracak fazla zamanı da olmadı.

Aynı yıl Kösem Sultan saraya girdi ve kısa zamanda eşi I. Ahmed’in gönlünde taht kurdu. Yarım yüzyıla yakın bir süre boyunca (1605- 1651) kocası, oğulları ve torununun saltanatı döneminde Osmanlı Devletine damgasını vurdu.

The post Handan Sultan (1576-1605) appeared first on Hepgün Ajans - Ansiklopedik Bilgiler I Bilim I Haberler I Hayvansever Kanalları I Hukuk I Film I Kitap I Sağlık I Tarih I Yaşam.

Bu kimliği bazı araştırmalarda yanlışlıkla oğlu III. Murad’ın hasekisi Safiye Sultan’a atfedilir. Ancak onun Venedikli Venier ve Baffo ailelerine mensup olduğu, 1559 Ekiminde Şehzade Selim’in Venedik’e gizli bir diplomatik görevle gönderdiği Hasan Çavuş’un senatoda verdiği bilgilere dayalı olup başka bir kaynakla teyit edilmemektedir.

Kökeni hakkında bir diğer rivayette, Venedik idaresindeki Korfu adasının Assumati köyünden bir Grek ailenin kızı iken Ekim 1537’deki savaş sırasında yedi yaşında esir alındığı ve adının Kali olduğu bilgisi bulunur.

Sonradan ortaya atıldığı anlaşılan bu rivayetten başka yine onun Korfu’da Venedik’li zengin ve soylu bir aile olan Quartaniler’e mensup bulunduğu da belirtilir 1574’te S. Gerlach önce onun Korfu adasından esir alındığını sonra da Para adalı bir Rum olduğunu yazar. Bütün bu bilgiler onun gerçek kimliğini aydınlatmada yetersiz kalmaktadır.

Bazı Osmanlı kaynaklarında Yasef Nassi’nin kızı olarak görülür. Nassi Osmanlıya ilk faizi getiren kişi olarak bilinir. Hürrem Sultan tarafından kendisine Nurbanu yani ”Işık saçan Kraliçe” adı verildi. İlk adı Afife’dir.

Hürrem Sultan oğlu II.Selim’e yazdığı mektupta şöyle der:

”Sana gönderdiğim Nurbanu, gelmiş geçmiş cariyeler içinde güzellikte misline az rastlanır cilve eda da mümtaz, naz ve niyaz da serefraz bir afettir.”

Güzelliği ve olağan üstün zekasıyla sarayda ön plana çıktığı anlaşılan Nurbanu, 950’de (1543) Şehzade Selim’in İstanbul’dan Konya’ya sancak beyi olarak gidişi sırasında muhtemelen onun hareminde yer aldı ve bir süre sonra burada şehzadenin ilk çocuğu olan kızı doğdu. 953’te (1546) Selim’in şehzade sıfatıyla Manisa’da bulunduğu sırada tahtın varisi olan Murad’ı dünyaya getirdi.

Ayrıca Şah, Gevherhan ve İsmihan adında üç kız çocuğu daha oldu. Selim’in, kardeşi Bayezid ile giriştiği mücadele de Venedikli kimliğini öne çıkararak Şehzade Selim’in desteklenmesi yolunda Venedikliler’le irtibat kurdu. 974’te (1566) II. Selim’in tahta çıkması üzerine taht varisi Sultan Murad’ın (III) validesi sıfatıyla haremin başı oldu.

II. Selim ile Nurbanu, resmi olarak evlenmemişler, ama tam bir tek eşlilik sürmüşler. Nurbanu Sultanın ilk üç çocuğunun kız olmasına rağmen Selim başka bir cariye almamış. Selimin başka bir cariye ile ilişkiside bilinmiyor. Zaten Osmanlı tarihinde kadınlarla en az ilişkisi bilinen padişahtır II. Selim Anneleri bilinmemekle beraber başka çocukları da olmuş. Nurbanu ile evlilik yok ama süreklilik var.

II. Selim 21 Aralık 1574 tarihinde ölünce yerine Nurbanu Sultan’ın oğlu Murat tahta çıktı ve Nurbanu Sultan Valide-i Atik Sultan unvanını aldı. Bu unvan ilk ve en büyük valideyi kasteder. Bir kısım tarihçiye göre ilk Valide Sultan unvanını Nurbanu Sultan almıştır.

Oğlunun 982’de (1574) cülüsundan sonra saraydaki konumu daha da güçlendi ve valide sultan olarak anıldı.

III. Murad’a izafeten belgelerde ”validetim sultan, valide sultan, atik valide sultan” şeklinde zikredilmeye başlandı. Onun döneminde harem etkili bir kurum haline geldi. Kendisi haremde önemli bir rol oynadı, hanedanın korunması, haremin günlük işleyişinde ve hayatında büyük ölçüde söz sahibi oldu.

Nurbanu’nun harem üzerindeki etkisinde oğlu III. Murad’ın ona büyük saygı göstermesi de rol oynadı. Böylece valide sultanlık yüksek bir statüye ulaştı ve hanedanın önemli ve güçlü bir mevkii haline geldi. Nurbanu’nun hem hanedan üyeleri hem üst düzey görevlileri arasında yüksek meblağlara ulaşan harçlığı bu gücünün bir göstergesi sayılır.

Valide Sultan olarak kendisine günlük 2000 akçe tahsis edilmişti. Nurbanu Sultan’ın Venedikliler ile yakın siyasi diplomatik teması hakkında elçi raporlarında geniş bilgi bulunur.

1583’te Venedik senatosu yararlı hizmetlerinden dolayı kendisine 2000 Venedik altını değerinde hediye yollamayı kabul etmişti.

Bir başka rapora göre Girit’e yönelik muhtemel Osmanlı saldırısını önlemiş ve Venedik’e savaş açılmaması konusunda Kaptanıderya Kılıç Ali Paşa’yı uyarmıştı (Peirce, s. 296-297). Ayrıca onun Fransa ana kraliçesi Catharine de Medicis ile yazıştığı da bilinmektedir. Bu yazışmalarda Fransa sarayı ile Osmanlı sarayı arasında ki iyi ilişkilerin geliştirilmesi, ticari anlaşmaların yenilenmesi gibi konular yer almaktaydı.

Nurbanu Sultan‘ın kendi şahsi işleri için yahudi asıllı Kira Ester Handali’yi kullandığı, Nakşa Dükü Joseph Nassi ile de mali ilişki içinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Belki bu ilişki ağı dolayısıyla daha döneminde Yahudi asıllı olduğu söylentisi yayılmıştır. Onun yakın adamları arsında Babüssaade Ağası Gazanfer Ağa, musahib Şemsi Paşa, Manisa’dan beri yanında olan haremin güçlü simaları Canfeda Hatun ve Haziye Kadın başta gelir.

Nurbanu Sultan, Yenikapı’daki sarayında (Bahçe sarayı) 22 Zilkade 991’de (7 Aralık 1583) vefat etti. Cenazealayında oğlu III. Murad bizzat hazır bulundu; cenazesini matem elbisesiyle Fatih Camii’ne kadar takip ederek namazını kıldı. Cenazesi Ayasofya’da II. Selim’in türbesine defnedilen Nurbanu Sultan İstanbul’da Mercan’da, Alemdağ’da ve Langa’da yaptırdığı cami, mescid, imaret ve hamam gibi eserlerin yanında özellikle Üsküdar’da inşa ettirdiği Atik Valide Sultan Camii ve Külliyesi ile tanınmaktadır.

Onun bu külliye içindeki kütüphanesi Osmanlılar’da ilk defa bir kadın tarafından kurulan kütüphane özelliği taşır.

Bu cami ve külliyenin inşası sırasında ihtiyaç duyulantaş İznik ve Gelibolu gibi İstanbul’a yakın yerlerden, tahta Sapanca ile İznik’ten temin edilmişti. Cami ve külliyeye gelir sağlamak üzere Sivas’ın güney kısmında geniş bir bölgeyi içine alan Yeniil kazasının vergi gelirleri vakfedilmişti.

Bunun için önce Yeniil kazası valide sultana temlik edilmiş, o da bu yeri Üsküdar’daki cami ve külliyesine vakfetmişti. Yeniil kazası ahalisinin önemli bir kısmını konar göçer Türkmenler’in teşkil etmesi kazanın ”Türkman-ı Yeniil” adıyla anılmasına sebep olmuştur. Kazanın vergi gelirinin valide sultanın Üsküdar’daki cami ve külliyesine vakfedilmesi belgelerde buradaki Türkmenler’in zaman zaman Üsküdar Türkmenleri adıyla zikredilmesine yol açmıştır.

The post Nurbanu Sultan (991/1583) appeared first on Hepgün Ajans - Ansiklopedik Bilgiler I Bilim I Haberler I Hayvansever Kanalları I Hukuk I Film I Kitap I Sağlık I Tarih I Yaşam.